Аспаптарды қорғау дәрежесін таңбалаудың халықаралық IP жүйесі

Өлшеу техникасын қоршаған ортаның әсерінен қорғау

Өлшеу құралдары, басқа құрылғылар сияқты, өлшеу нәтижелеріне және жабдықтың жұмысына сыртқы ортаның әсеріне ұшырайды.
Сонымен қатар, дәлме-дәл электроника мен механика ылғалға, шаңға және т.б. әсер еткенде істен шығуы мүмкін.
Екінші жағынан, өлшеу құралдарын қолдану, әсіресе өнеркәсіпте, қолайсыз сыртқы факторлардың әсерінсіз аяқталмайды.
Өлшеу құралдарының көпшілігінің электронды болуы да маңызды, бұл құрылғының әртүрлі ток өткізетін бөліктеріне кездейсоқ тиіп кетуден қорғауға арнайы талаптар қояды.
Сондықтан, аспаптарды өндірушілер аспаптың ішкі құрылымын қорғау үшін әртүрлі конструктивтік шешімдерді қолданады.
Пайдаланушылар қандай құрылғылардың нақты сыртқы пайдалану жағдайларына сәйкес келетінін түсінуі үшін IP қорғау класын таңбалаудың арнайы халықаралық стандарты әзірленді.

IP қорғау дәрежесін таңбалаудың халықаралық стандарты

IP International Protection немесе Ingress Protection Rating деп аударылады. Шын мәнінде, бұл барлық өндірушілер бағынуы тиіс өнімді қорғау дәрежесін немесе класын таңбалаудың бірыңғай стандарты.
Бірыңғай стандарт кез келген құрылғының кез келген пайдаланушысына құрылғыны қолайсыз табиғи немесе өндірістік жағдайларда пайдалану мүмкіндігін немесе мүмкін еместігін бірден бағалауға мүмкіндік береді.
IP таңбалау, әдетте, аспаптың корпусына салынады және осы баптың соңында келтірілген халықаралық стандарттарға сәйкес жүргізіледі.

IP қорғауды таңбалау схемасы

Көбісі қорғаныс дәрежесінің екі таңбалы белгісіне үйренеді, мысалы, IP65, бірақ стандарт үшінші және төртінші қосымша белгілердің мүмкіндігін қарастырады.

IPabcd таңбалауы былайша шифрланады:

a - шаң немесе қатты заттар сияқты қатты материалдардың құрылғыға енуінен қорғау дәрежесі
b - ылғалдан және сұйық заттардан қорғану дәрежесі
c - опциональды, қауіпті жанасудан қорғау дәрежесі
d - қосымша, пайдаланудың немесе сынақтардың өзге де шарттары

IP таңбалаудың графикалық схемасы

Жалпы ақпарат алу үшін төменде таңбалаудың қысқаша түсіндірмелері берілген. Толығырақ зерттеу үшін стандарттарға, сондай-ақ өндірушінің құжаттамасына тікелей сілтеме жасауды ұсынамыз, себебі қорғаныс сипаттамалары мен параметрлері өндірушілер арасында аздап өзгеруі мүмкін.

Бірінші белгі - қатты денелер мен бөлшектерден қорғау

Бірінші "а" белгісі құрылғыға қатты заттар мен бөлшектердің енуінен олардың өлшемдеріне сәйкес қорғанысты сипаттайды. Басқаша айтқанда, бірінші цифр қандай өлшемдегі бөлшектердің немесе заттардың құрылғының ішіне еніп, оның жұмысына әсер ететінін көрсетеді. Цифр неғұрлым көп болса, қорғаныс соғұрлым жоғары болады:

Екінші белгі - ылғалдан қорғау

Екінші "b" белгісі ылғалдан қорғау дәрежесін көрсетеді. Мән неғұрлым үлкен болса, қорғаныс дәрежесі соғұрлым жоғары болады:

Үшінші белгі - қауіпті жанасудан қорғау

Үшінші "с" белгісі міндетті емес және болмауы да мүмкін. Ол, біріншісі сияқты, құрылғының ішіне қауіпті енуден қорғау дәрежесін білдіреді және енуден нақты қорғаныс шын мәнінде бірінші таңбамен көрсетілгеннен жоғары болғанда немесе бірінші таңба өткізіп жіберілгенде немесе Х әрпімен көрсетілгенде қолданылады. Жалпы, үшінші белгі қауіпті жанасудан қорғауды білдіреді:

Төртінші белгі - ерекше шарттар

Төртінші "d" таңбасы опциональды таңбаланады және аспаптың қорғанысын пайдалану мен сынаудың ерекше шарттарына жатады:

Тәжірибеден алынған мысал

Мысал ретінде мультиметрдің IP таңбалауын ашамыз UT195DS.
Көріп отырғаныңыздай, құрылғының алдыңғы панелінде IP65 деген жазу бар:

Бірінші 6 белгісі құрылғының кез келген концентрациядағы шаңның ішке түсуінен қорғалғанын білдіреді.

Екінші 5 белгісі құрылғының орташа қарқынды су ағынынан қорғалғанын көрсетеді.

Қалған 2 таңба жоқ, себебі олар міндетті емес және басқа қорғаныс дәрежелері бұл құрылғы үшін стандартталмаған.

Қорытынды

Аспапты сыртқы әсерлерден қорғаудың IP дәрежесін нақты білу қауіпсіздікті, әсіресе электр жабдықтарын қамтамасыз етудегі маңызды буын болып табылады.

Сондықтан, құрылғыны өнеркәсіптік және далалық жағдайларда пайдалануды бастамас бұрын IP таңбалауын мұқият зерделеу, оны құрылғының техникалық құжаттамасымен салыстыру және қажет болған жағдайда төмендегі халықаралық стандарттарға сәйкес барлық пайдалану шарттарын тексеру ұсынылады.

Ақпарат көздері

Дайындаған ЖШС Test instruments арнайы портал үшін Pribor.kz стандарттардың сипаттамалары негізінде:
EN 60529
BS EN 60529:1992
IEC 60529:1989 + A1:1999
Қосымша DIN 40050-9